Completive introdotte da ut/ne


Scheda sintattica: le proposizioni dipendenti introdotte da ut.
Possiamo distinguere due tipi di proposizioni:
a) proposizioni dipendenti da verbi che esprimono un fatto oppure un risultato. Sono introdotte da ut ( se affermative), da ut non ( se negative). :
es: accidit, fit, evenit… fas est ut; mos, consuetudo est ut
b) proposizioni dipendenti da verbi che genericamente esprimono volontà, ed anche desiderio, intenzione, sforzo. Esse sono introdotte da ut ( se affermative), da ne ( se negative). (Es: efficio ut, restat ut… - hortatur ut, iubet ut, imperat ut…)
Es. Eadem nocte accidit ut esset luna plena, Nella stessa notte accadde che c'era luna pèiena (BG.4,29)

PROVE DI NAVIGAZIONE

(Traduci i testi proposti, confrontando in seguito la comprensione italiana)


a) BG. - His rebus (per tali motivi) fiebat ut et minus late vagarentur et minus facile finitimis bellum inferre possent (1.2) - Atque in … se (se stessi) consuetudinem adduxerunt, ut locis frigidissimis neque vestitus praeter pelles habeant (4.1) - Itaque, cum summo studio a militibus administraretur, xii navibus amissis, reliquis ut navigari commode posset, effecit. (4,32) - Accedebat huc ut numquam conferti, sed rari magnisque intervallis proeliarentur stationesque dispositas haberent atque alios alii deinceps exciperent integrique et recentes defatigatis succederent. (5,17) - Relinquebatur ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur (5,19) - Praeterea accidit - quod fieri necesse erat - ut vulgo milites ab signis discederent (5,34) - Quoque accidit - quod (e questo) fuit necesse - ut nonnulli milites qui lignationis munitionisque causa in silvas discessissent, repentino equitum adventu interciperentur. (5,39) - Et eo tum statu res erat ut longe principes haberentur Haedui, secundum locum dignitatis Remi obtinerent. (6,12) - Nam magno accidit casu, ut in ipsum incautum etiam atque imparatum incideret, priusque eius adventus ab omnibus videretur, quam fama ac nuntius adferretur, sic magnae fuit fortunae omni militari instrumento quod circum se habebat erepto raedis equisque comprehensis ipsum effugere mortem. (6,30) - Celeriter factum est ut alii eruptionibus resisterent, alii turres reducerent aggeremque interscinderent, omnis vero ex castris multitudo ad restinguendum concurreret. (7,24) -

b) En.: Frater ut Aeneas pelago tuus omnia circum / litora iactetur odiis Iunonis acerbae,

nota tibi (1.667) - Non iam coniugium antiquum… oro, / nec pulchro ut Latio careat regnumque relinquat (.436) - Dic in amicitiam coeant et foedera iungant. (7,546) -
c) Fedro.: Is hostium clamore subito territus / suadebat asino fugere, ne possent capi. (1.15)

Vide ne dolone collum conpungam tibi." (3,6) - "Cotidie" inquit "speculo vos uti volo, /

tu formam ne corrumpas nequitiae malis, / tu faciem ut istam moribus vincas bonis." (3.7)