De brevitate vitae, par. XVI-XX Bookmark and Share
Vota   Media: 0.0/5 (0 voti)


Testo originale

XVI. 1 Illorum brevissima ac sollicitissima aetas est qui praeteritorum obliviscuntur praesentia neglegunt de futuro timent: cum ad extrema venerunt sero intellegunt miseri tam diu se dum nihil agunt occupatos fuisse. 2 Nec est quod hoc argumento probari putes longam illos agere vitam quia interdum mortem invocant: vexat illos imprudentia incertis affectibus et incurrentibus in ipsa quae metuunt; mortem saepe ideo optant quia timent. 3 Illud quoque argumentum non est quod putes diu viventium quod saepe illis longus videtur dies quod dum veniat condictum tempus cenae tarde ire horas queruntur; nam si quando illos deseruerunt occupationes in otio relicti aestuant nec quomodo id disponant ut extrahant sciunt. Itaque ad occupationem aliquam tendunt et quod interiacet omne tempus grave est tam me hercules quam cum dies muneris gladiatorii edictus est aut cum alicuius alterius vel spectaculi vel voluptatis exspectatur constitutum transilire medios dies volunt. 4 Omnis illis speratae rei longa dilatio est; at illud tempus quod amant breve est et praeceps breviusque multo suo vitio; aliunde enim alio transfugiunt et consistere in una cupiditate non possunt. Non sunt illis longi dies sed invisi; at contra quam exiguae noctes videntur quas in complexu scortorum aut umo exigunt! 5 Inde etiam poetarum furor fabulis humanos errores alentium quibus visus est Iuppiter voluptate concubitus delenitus duplicasse noctem; quid aliud est vitia nostra incendere quam auctores illis inscribere deos et dare morbo exemplo divinitatis excusatam licentiam? Possunt istis non brevissimae videri noctes quas tam care mercantur? Diem noctis exspectatione perdunt noctem lucis metu.


XVII 1 Ipsae voluptates eorum trepidae et variis terroribus inquietae sunt subitque cum maxime exsultantis sollicita cogitatio: "Haec quam diu?" Ab hoc affectu reges suam flevere potentiam nec illos magnitudo fortunae suae delectavit sed venturus aliquando finis exterruit. 2 Cum per magna camporum spatia porrigeret exercitum nec numerum eius sed mensuram comprenderet Persarum rex insolentissimus lacrimas profudit quod intra centum annos nemo ex tanta iuventute superfuturus esset; at illis admoturus erat fatum ipse qui flebat perditurusque alios in mari alios in terra alios proelio alios fuga et intra exiguum tempus consumpturus illos quibus centesimum annum timebat. 3 Quid quod gaudia quoque eorum trepida sunt? Non enim solidis causis innituntur sed eadem qua oriuntur vanitate turbantur. Qualia autem putas esse tempora etiam ipsorum confessione misera cum haec quoque quibus se attollunt et super hominem efferunt parum sincera sint? 4 Maxima quaeque bona sollicita sunt nec ulli fortunae minus bene quam optimae creditur; alia felicitate ad tuendam felicitatem opus est et pro ipsis quae successere votis vota facienda sunt. Omne enim quod fortuito obvenit instabile est: quod altius surrexerit opportunius est in occasum. Neminem porro casura delectant; miserrimam ergo necesse est non tantum brevissimam vitam esse eorum qui magno parant labore quod maiore possideant. 5 Operose assequuntur quae volunt anxii tenent quae assecuti sunt; nulla interim numquam amplius redituri temporis ratio est: novae occupationes veteribus substituuntur spes spem excitat ambitionem ambitio. Miseriarum non finis quaeritur sed materia mutatur. Nostri nos honores torserunt? plus temporis alieni auferunt; candidati laborare desiimus? suffragatores incipimus; accusandi deposuimus molestiam? iudicandi nanciscimur; iudex desiit esse? quaesitor est; alienorum bonorum mercennaria procuratione consenuit? suis opibus distinetur. 6 Marium caliga dimisit? consulatus exercet; Quintius dictaturam properat pervadere? ab aratro revocabitur. Ibit in Poenos nondum tantae maturus rei Scipio; victor Hannibalis victor Antiochi sui consulatus decus fraterni sponsor ni per ipsum mora esset cum Iove reponeretur: civiles servatorem agitabunt seditiones et post fastiditos a iuvene diis aequos honores iam senem contumacis exilii delectabit ambitio. Numquam derunt vel felices vel miserae sollicitudinis causae; per occupationes vita trudetur; otium numquam agetur semper optabitur.


XVIII. 1 Excerpe itaque te vulgo Pauline carissime et in tranquilliorem portum non pro aetatis spatio iactatus tandem recede. Cogita quot fluctus subieris quot tempestates partim privatas sustinueris partim publicas in te converteris; satis iam per laboriosa et inquieta documenta exhibita virtus est; experire quid in otio faciat. Maior pars aetatis certe melior rei publicae datast: aliquid temporis tui sume etiam tibi. 2 Nec te ad segnem aut inertem quietem voco non ut somno et caris turbae voluptatibus quicquid est in te indolis vividae mergas; non est istud adquiescere: invenies maiora omnibus adhuc strenue tractatis operibus quae repositus et securus agites. 3 Tu quidem orbis terrarum rationes administras tam abstinenter quam alienas tam diligenter quam tuas tam religiose quam publicas. In officio amorem consequeris in quo odium vitare difficile est; sed tamen mihi crede satius est vitae suae rationem quam frumenti publici nosse. 4 Istum animi vigorem rerum maximarum capacissimum a ministerio honorifico quidem sed parum ad beatam vitam apto revoca et cogita non id egisse te ab aetate prima omni cultu studiorum liberalium ut tibi multa milia frumenti bene committerentur; maius quiddam et altius de te promiseras. Non derunt et frugalitatis exactae homines et laboriosae operae; tanto aptiora [ex]portandis oneribus tarda iumenta sunt quam nobiles equi quorum generosam pernicitatem quis umquam gravi sarcina pressit? Cogita praeterea quantum sollicitudinis sit ad tantam te molem obicere: cum ventre tibi humano negotium est; nec rationem patitur nec aequitate mitigatur nec ulla prece flectitur populus esuriens. Modo modo intra paucos illos dies quibus C. Caesar periit (si quis inferis sensus est) hoc gravissime ferens quod decedebat populo Romano superstite septem aut octo certe dierum cibaria superesse! Dum ille pontes navibus iungit et viribus imperi ludit aderat ultimum malorum obsessis quoque alimentorum egestas; exitio paene ac fame constitit et quae famem sequitur rerum omnium ruina furiosi et externi et infeliciter superbi regis imitatio. 6 Quem tunc animum habuerunt illi quibus erat mandata frumenti publici cura saxa ferrum ignes Gaium excepturi? Summa dissimulatione tantum inter viscera latentis mali tegebant cum ratione scilicet: quaedam enim ignorantibus aegris curanda sunt causa multis moriendi fuit morbum suum nosse.


XIX. 1 Recipe te ad haec tranquilliora tutiora maiora! Simile tu putas esse utrum cures ut incorruptum et a fraude advehentium et a neglegentia frumentum transfundatur in horrea ne concepto umore vitietur et concalescat ut ad mensuram pondusque respondeat an ad haec sacra et sublimia accedas sciturus quae materia sit dei quae voluptas quae condicio quae forma; quis animum tuum casus exspectet; ubi nos a corporibus dimissos natura componat; quid sit quod huius mundi gravissima quaeque in medio sustineat supra levia suspendat in summum ignem ferat sidera vicibus suis excitet; cetera deinceps ingentibus plena miraculis? 2 Vis tu relicto solo mente ad ista respicere! Nunc dum calet sanguis vigentibus ad meliora eundum est. Exspectat te in hoc genere vitae multum bonarum artium amor virtutum atque usus cupiditatum oblivio vivendi ac moriendi scientia alta rerum quies.


XX. 1 Omnium quidem occupatorum condicio misera est eorum tamen miserrima qui ne suis quidem laborant occupationibus ad alienum dormiunt somnum ad alienum ambulant gradum amare et odisse res omnium liberrimas iubentur. Hi si volent scire quam brevis ipsorum vita sit cogitent ex quota parte sua sit. 2 Cum videris itaque praetextam saepe iam sumptam cum celebre in foro nomen ne invideris: ista vitae damno parantur. Ut unus ab illis numeretur annus omnis annos suos conterent. Quosdam antequam in summum ambitionis eniterentur inter prima luctantis aetas reliquit; quosdam cum in consummationem dignitatis per mille indignitates erepsissent misera subiit cogitatio laborasse ipsos in titulum sepulcri; quorundam ultima senectus dum in novas spes ut iuventa disponitur inter conatus magnos et improbos invalida defecit. 3 Foedus ille quem in iudicio pro ignotissimis litigatoribus grandem natu et imperitae coronae assensiones captantem spiritus liquit; turpis ille qui vivendo lassus citius quam laborando inter ipsa officia collapsus est; turpis quem accipiendis immorientem rationibus diu tractus risit heres. 4 Praeterire quod mihi occurrit exemplum non possum: Turannius fuit exactae diligentiae senex qui post annum nonagesimum cum vacationem procurationis ab C. Caesare ultro accepisset componi se in lecto et velut exanimem a circumstante familia plangi iussit. Lugebat domus otium domini senis nec finivit ante tristitiam quam labor illi suus restitutus est. Adeone iuvat occupatum mori? 5 Idem plerisque animus est; diutius cupiditas illis laboris quam facultas est; cum imbecillitate corporis pugnant senectutem ipsam nullo alio nomine gravem iudicant quam quod illos seponit. Lex a quinquagesimo anno militem non legit a sexagesimo senatorem non citat: difficilius homines a se otium impetrant quam a lege. 6 Interim dum rapiuntur et rapiunt dum alter alterius quietem rumpit dum mutuo miseri sunt vita est sine fructu sine voluptate sine ullo profectu animi; nemo in conspicuo mortem habet nemo non procul spes intendit quidam vero disponunt etiam illa quae ultra vitam sunt magnas moles sepulcrorum et operum publicorum dedicationes et ad rogum munera et ambitiosas exsequias. At me hercules istorum funera tamquam minimum vixerint ad faces et cereos ducenda sunt.

Traduzione

Attenzione!!!
Area riservata ai soli iscritti

L'iscrizione Ŕ gratuita, se non sei giÓ iscritto registrati


Se sei giÓ iscritto effettua il login
   

Skuola.it © 2015 - Tutti i diritti riservati - P. IVA: 04592250650 - Cookie&Privacy policy - CONTATTACI
ULTIME RICERCHE EFFETTUATE knlo | il sentiero dei nidi di ragno | cum magna di nostra molestia | sita carthago sic est sinus est | gyges pastor erat et in terra | quibusdam improbis visum est accusare socratem | dionysio qui clarissimus inter syracusarum tyrannos | ac mihi quidem videntur locis quoque ipsis qui a quibusque | ac mihi quidem videntur e locis | storia di lucca nel 1700